Kasteel Cannenburch Foto: Omroep Gelderland

Kasteel Cannenburch Foto: Omroep Gelderland

VAASSEN - Wie denkt aan kerstfeest op een kasteel ziet overal kerstbomen, mooi gedekte tafels en sfeervolle verlichting met kaarsen. Het tegendeel is het geval. Dat vertelt conservator Jorien Jas van Geldersch Landschap en Kasteelen in een nieuwe podcast van Ridders van Gelre.

“Kerst was op een kasteel een koude tijd midden in de winter. Vaak verlieten families hun kasteel om de wintermaanden in een beter verwarmd huis in de stad door te brengen. Andere feesten werden meestal uitbundiger gevierd. Op kasteel Cannenburch waren Sinterklaas en carnaval bijvoorbeeld belangrijke feestdagen”, legt Jas uit.

Kerstopenstelling

Toch was de Cannenburch in Vaassen vorige week nog helemaal in kerstsfeer. Er stonden feestelijk gedekte tafels, winterse bloemstukken en andere decoraties. Afgelopen zaterdag was de laatste dag van de kerstopenstelling. Het kasteel moest vanwege de strenge lockdown vroegtijdig de deuren sluiten voor bezoekers, net als andere musea in Nederland. Gelukkig hebben we de podcast nog. René Arendsen neemt de luisteraar alsnog mee op een wandeling door kasteel Cannenburch in kerstsfeer.

Verlaten kasteel

Zonder de lockdown zou de kerstopenstelling op kasteel Cannenburch duren tot eind december. Vrijwilligers zijn deze week bezig om de kerstdecoraties weer op te ruimen. De luiken worden gesloten en het kasteel wordt verlaten. Daarmee lijkt de kersttijd noodgedwongen pas echt op de winterperiode in vroeger tijden op een kasteel.

“Toch was de Cannenburch wel het hele jaar bewoond”, vertelt Jas. “De familie Van Isendoorn bleef in de winter op het kasteel. Alleen weten we niet hoe zij kerst vierden. Daar zeggen de bronnen weinig over. Het zal niet heel uitbundig geweest zijn. Misschien één groot kerstdiner waar ook het personeel van profiteerde.”

Bezinning en overdenking

Kerst was in de negentiende eeuw een tijd voor bezinning en overdenking. Zo is ook de kerstboom in Nederland geïntroduceerd. Volgens de verhalen stond de eerste kerstboom van Nederland in het huis van Baron Van Lynden in de Betuwe.

Dominee Heldring bracht de kerstboom vervolgens in de kerk. Hij hoopte met gezelligheid vooral huisvaders te verleiden naar de kerk te komen tijdens de kerstviering samen met hun gezinnen. Heldring schreef in de Geldersche Volksalmanak: “Allen staarden blijden en vol van verwondering het feesttoneel aan. Midden tussen het groene loof en de lichtjes hingen heerlijke appelen, noten, peren en allerlei versnaperingen.”

Zie ook: VIDEO | Binnenkijken bij kasteel Cannenburch in kerstsferen

Deel dit artikel