Kees (72) zoekt naar verborgen verleden van KNIL-families in Heerde - RTV 794

Lead Image 1:
Lead image TXT 1: Kees van Boven ontmoet een oud-bewoner van de Koerberg Foto: Kees van Boven
Kees van Boven met het stukje plakboek van tante Jo Foto: Omroep Gelderland

Kees van Boven met het stukje plakboek van tante Jo Foto: Omroep Gelderland

HEERDE - Wie zijn de mensen die tussen 1950 en 1953 vanuit Nederlands-Indië in Heerde terecht kwamen? Die vraag houdt de 72-jarige Kees van Boven al een tijdje bezig. De geschiedenis van Molukkers en Indonesiërs in Heerde blijkt bijna volledig onbekend.

"Als Tante Jo er niet over had geschreven in haar plakboek, hadden we dit niet geweten." Tante Jo was een van de oprichters van camping De Koerberg in Heerde, 70 jaar geleden. Haar plakboek was de basis voor een jubileumboek over het vakantiepark dat Van Boven afgelopen december afrondde. "In totaal heeft zij acht zinnetjes geschreven over de KNIL, het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger."

Bekijk de video. De tekst gaat eronder verder.

Extra inkomsten voor de camping

Nadat in 1949 het grootste deel van Indonesië in 1949 onafhankelijk van Nederland werd, vertrokken Molukse en Indonesische leden van de KNIL naar Nederland. Zij werden vanuit de haven van Rotterdam verspreid over het land, naar verschillende opvangcentra. "De Koerberg was net drie maanden geopend, toen het vakantieseizoen wel afgelopen was", vertelt Van Boven. "Een van de oprichters is toen naar Den Haag gegaan, en heeft aangeboden dat er mensen van de KNIL in Heerde zouden kunnen worden opgevangen, zodat hier toch inkomsten zouden zijn voor de camping."

Niets over Molukkers

Nadat hij het jubileumboek had afgerond, wilde Van Boven meer weten over de Molukkers die in Heerde kwamen wonen. "Maar dat bleek nogal lastig. Ik heb alle gemeenteraadsnotulen gelezen van 1949 tot en met 1954, en dat zijn er echt heel veel, maar daar wordt niets over Molukkers gezegd. En ook bij de Heerder Historische Vereniging konden ze me niet veel verder helpen."

Lijst met namen

Uiteindelijk vindt Van Boven in de streekarchieven de namen van iedereen die ooit op de Koerberg woonde. "En bij sommigen van hen staat bij 'herkomst' het woordje 'Indon.' vermeld. Indonesië dus." In totaal vindt Van Boven 85 namen. "24 echtparen, een opoe en de rest waren allemaal kinderen."

Contact gezocht

Nu probeert hij met deze voormalige bewoners in contact te komen. "Maar ik heb natuurlijk geen idee waar ze allemaal naartoe zijn gegaan", zegt hij er gelijk bij. Een oproep in de lokale krant De Schaapskooi hielp hem op weg. "Ja, daar kwamen best veel reacties op. Heerdenaren die nog iets weten over mensen uit die tijd, maar ook anderen die de oproep hebben gezien."

Inmiddels heeft Van Boven 23 van de 85 mensen teruggevonden. Dat leverde al bijzondere ontmoetingen op. "Ja, ik heb hier al een zoon rondgeleid, die ik heb kunnen laten zien waar zijn ouders vroeger hebben gewoond. Zijn vader was hobbyfotograaf, dus hij had nog allemaal foto's, die ik heb gekopieerd. Daarmee kon ik ook zien hoe die mensen hier in deze kleine huisjes hebben geleefd."

Nooit aan kinderen verteld

"Wat ook wel bijzonder is, is dat er mensen zijn die mij nu dingen vertellen, die ze nooit aan hun eigen kinderen hebben verteld. Die horen dus ook voor het eerst over de tijd dat hun ouders hier in Nederland aankwamen." Dat was geen makkelijke tijd, blijkt wel uit de verhalen. "Ze kwamen uit een warm land, in kleine huisjes in Nederland, waar het wel -17 graden Celsius kon worden. En ze hadden allemaal een oorlog meegemaakt, dus die trauma's namen ze met zich mee."

Of hij over deze periode ook een boek gaat schrijven, weet Van Boven nog niet. "Het gaat mij op dit moment vooral om de verhalen. Al die 85 mensen hebben een verhaal te vertellen, over hun tijd in Nederlands-Indië, maar ook over hun tijd in Heerde. Hoe was het hier op school, in de winkel of in de kerk voor ze? Dat wil ik heel graag horen." Hij heeft de hoop uiteindelijk minstens de helft van de toenmalige bewoners van de Koerberg terug te vinden. "En het zou mooi zijn als we dan weer meer weten over de geschiedenis hier. Het gaat om bewustwording."

Wie meer weet over de KNIL-bewoners van de Koerberg, kan contact opnemen met Kees van Boven via keesvanboven48@gmail.com.

Deel dit artikel